Wyszukiwarka

Wyszukiwarka

Statystyki

  • Odwiedziny: 285407
  • Do końca roku: 75 dni
  • Do wakacji: 248 dni

W krainie wiedzy

Fizyka
Mikołaj Kopernik (1473 - 1543) 
Astronom i lekarz, twórca jednolitej i syntetycznej teorii systemu heliocentrycznego.
 

W 1516 roku Krzyżacy próbowali zdobywać zamek Olsztyn, którego dowódcą był Kopernik. W czasie oblężenia cała załoga cierpiała na chorobę. Kopernik wykrył, że przyczyną jest spożywanie chleba. Niestety, w warunkach oblężenia spożywanie czegoś innego nie było możliwe. Kopernik wysnuł, że szkodzi nie tyle chleb, ile raczej sposób jego spożywania na zamku. Kromki ówczesnego chleba, dość twardego, z grubo zmielonej mąki, nie dało się szybko zjeść. Często jedli w marszu i często zdarzało im się upuścić chleb na ziemie, otrząsali go i zjadali. A przy okazji połykali całą masę brudu. I być może to właśnie, jak podejrzewał Kopernik, a nie sam chleb, było przyczyną tajemniczej epidemii. Lekarz-astronom wpadł na pomysł, aby powierzchnię chleba posmarować jakąś jasną, jadalną substancją, tak aby na jej tle łatwo było zauważyć ewentualne zabrudzenia, a w razie potrzeby brud wraz z ochronną warstwą usunąć z bochenka. Do tego celu znakomita okazała się mocno ubita śmietana, czyli masło. I tak powstała kanapka..

 

Sir Isaac Newton (1643 - 1727) 
Fizyk, astronom i matematyk angielski, twórca mechaniki, podał teorię korpuskularną światła, badał właściwości optyczne, wynalazł teleskop zwierciadlany.
 

Jak głosi popularna anegdota Newton obserwował w ogrodzie spadające z drzew jabłka i jedno spadło mu na głowę . To stało się dlań podobno bodźcem do odkrycia jednego z najbardziej podstawowych praw rządzących przyrodą - prawa powszechnego ciążenia.

O roztargnieniu Newtona jest wiele opowieści. Oto pewnego razu, wracając konno do domu z Grantham, chciał ulżyć zwierzęciu, zsiadł więc z niego, Zatopiony w rozmyślaniach nie zauważył jednak, że koń wysunął z uzdy łeb i pobiegł na pobliską łąkę; dopiero kiedy na szczycie odwrócił się, aby znów dosiąść wierzchowca, okazało się, że trzyma w ręku tylko pustą uzdę.

Pewnego razu Newton zaprosił na obiad przyjaciela, ale zapomniał o tym uprzedzić służbę. Gdy gość się zjawił, zobaczył na stole jedno nakrycie, a stwierdziwszy, że Newton akurat dokonuje obliczeń, zjadł obiad i nie chcąc przeszkadzać wyszedł.
- To dziwne - rzekł uczony skończywszy pracę - gdyby nie dowody rzeczowe, które stoją na stole, mógłbym sądzić, że nie jadłem dziś obiadu. 

Podczas egzaminu Newton zadał pewnemu studentowi pytanie:
- Proszę mi powiedzieć, dlaczego Ziemia się obraca?
Stremowany młodzieniec po długim namyśle wyjąkał:
- Ja... ja wiedziałem, panie profesorze, ale zapomniałem i nie mogę sobie wcale przypomnieć.
- Nieszczęsny człowieku! - zawołał wielki uczony - na całym świecie pan jeden wiedział dlaczego Ziemia się obraca i właśnie pan musiał zapomnieć.


Zapytano raz Newtona, czy dużo czasu zajęło mu sformułowanie odkrytych przez niego praw. Uczony odpowiedział:
- Odkryte przeze mnie prawa są bardzo proste. Formułowałem je szybko, ale przedtem bardzo długo myślałem

W młodości Newton lubił wino i piwo, a także według niektórych przekazów od czasu do czasu palił fajkę. W miarę upływu lat ograniczał się do niewielkiej ilości wina, tylko przy posiłkach. Jak każdy stary kawaler, z wiekiem zaczął wykazywać przesadną troskę o zdrowie i odżywiał się produktami, które miały mu je zapewnić. Na przykład na śniadanie spożywał tylko trochę chleba z masłem i popijał lekko osłodzony wywar ze skórki pomarańczy, co miało "rozcieńczać flegmę".

Newton znany był z bardzo trudnego charakteru, a jego kłótnie z innymi uczonymi o pierwszeństwo w odkryciach nie były dobrym przykładem dla potomnych. O stopniu jego zainteresowania sprawami pozanaukowymi ma świadczyć anegdota, że jako członek brytyjskiej Izby Lordów raz tylko zabrał głos, prosząc o otwarcie okna.

 

 

Archimedes (ok. 287 p.n.e. - ok. 212 p.n.e.) 
Fizyk , matematyk i wynalazca grecki, jeden z najwybitniejszych uczonych w starożytności
 

Jak głosi legenda, król Syrakuz polecił Archimedesowi sprawdzenie uczciwości złotnika,który wykonał dla niego koronę. Wprawdzie ciężar korony był równy ciężarowi dostarczonego złotnikowi złota, król jednak podejrzewał, że złotnik go oszukał i wykonał koronę ze stopu złota i innego, tańszego metalu. Archimedes długo rozmyślał nad tym problemem, aż znalazł jego rozwiązanie, kąpiąc się w wannie. J ak głosi dalej legenda, uradowany Archimedes wyskoczył z wanny i nagi biegał po ulicach rodzinnych Syrakuz, krzycząc: "eureka, eureka ...", co w języku greckim znaczy: "odkryłem, odkryłem ...".

 

Albert Einstein (1879 - 1955)
Fizyk urodzony w Niemczech, dostał Nagrodę Nobla w 1921 roku za odkrycie praw rządzących zjawiskiem fotoelektrycznym i prace w zakresie fizyki teoretycznej, największy fizyk teoretyk XX wieku - sformułował szczególną teorię względności i ogólną teorię względności.
 

Albert Einstein zaczął dopiero czytać w wieku dziewięciu lat, zawsze miał też kłopoty z pisaniem, za to z myśleniem żadnych problemów.
Podobnie jak wielu innych uczonych, Einstein pochłonięty pracami naukowymi nie przywiązywał wielkiej wagi do spraw życia codziennego. Po co na przykład czyścić buty, gdy ciągle pada deszcz, lub nosić w tym czasie kapelusz, kiedy schnie on o wiele wolniej niż jego włosy?
Osobisty kierowca Einsteina podczas każdego z wystąpień miał zwyczaj siadać z tyłu sali i przysłuchiwać się wywodom słynnego naukowca. Po kilku takich sesjach stwierdził, że to żadna sztuka i prawdopodobnie sam mógłby poprowadzić wykłady. Einstein, znany z ekscentrycznego poczucia humoru, dał mu szansę. Na jednym z wykładów zamienił się z kierowcą miejscami. Uczony usiadł za plecami szofera przebrany w jego uniform, natomiast kierowca poprowadził wykład. I rzeczywiście, wystąpienie było nadzwyczaj udane. Na końcu jeden ze słuchaczy zadał szczegółowe pytanie. Nie zmieszany szofer stwierdził: - Odpowiedź na to pytanie jest całkiem prosta, założę się, że mój siedzący z tyłu kierowca, mógłby na nie odpowiedzieć. 

W pewnym okresie życia, gdy sławny uczony regularnie prowadził zajęcia na uczelni, jeden z jego studentów ze zdziwieniem stwierdził:
- Panie profesorze, pytania na tegorocznym egzaminie były takie same jak w latach poprzednich! - To prawda - powiedział Einstein - lecz w tym roku odpowiedzi są inne.
Einstein, kiedy był studentem, nie był zbyt lubiany przez profesorów. Pewnego razu jeden z nich zwrócił się drwiąco do niego: - Jak pan sądzi, czy skutek może wyprzedzać przyczynę? - Może - odparł Einstein - na przykład taczki popychane przez człowieka.
Pewnego razu Einstein odwiedzając fryzjera spotkał małego chłopca. Chłopiec płakał. Einstein zapytał się chłopca dlaczego płacze. Ten stwierdził, iż zgubił pieniądze i nie może skorzystać z usług fryzjera. Naukowiec postanowił dać chłopcu pieniądze, aby ten mógł się ostrzyc. Chłopak popatrzył się przez chwilę na naukowca, a w szczególności na jego długie, rozczochrane włosy (które były właściwie "wizytówką" Einsteina) i powiedział:
- Nie dziękuję, niech pan sobie zatrzyma pieniądze, panu są one bardziej potrzebne niż mnie. 

Na jednym z ekskluzywnych party z udziałem znanych osobistości, Marilyn Monroe zadała Einsteinowi pytanie:
- Jak pan sądzi, profesorze, czy nie powinniśmy razem spłodzić dziecka? Miałoby moją urodę, a pański rozum.
- Obawiam się, droga pani, że mogłoby być odwrotnie... - odpowiedział słynny uczony.

Albert Einstein chętnie oglądał filmy Chaplina i wielką sympatią obdarzał komiczną postać mistrza ekranu. Kiedyś napisał do Chaplina:
- Podziwiam pańską sztukę. Film "Gorączka złota" jest zrozumiały na całym świecie, a Pan sam będzie sławnym człowiekiem.
Na to Chaplin odpisał uczonemu: 
- Ja Pana jeszcze bardziej podziwiam. Pańskiej teorii względności nikt na świecie nie rozumie, niemniej jest Pan sławnym człowiekiem.

Na innym przyjęciu w Ameryce na którym przebywał Einstein, Pani domu chcąc się pochwalić wiedzą z astronomii wskazała na obiekt na niebie mówiąc:
- To jest Wenus, poznaję ją, bo zawsze lśni jak piękna kobieta.
- Przykro mi - odpowiedział Einstein - Ale planeta, którą pani pokazuje, to Jowisz. 
- Ach, panie profesorze, pan jest naprawdę niezwykły, z tak olbrzymiej odległości potrafi pan rozpoznać płeć planety! 

Na początku naukowej kariery Alberta Einsteina pewien dziennikarz spytał panią Einstein, co myśli o swoim mężu.
- Mój mąż to geniusz! On umie robić absolutnie wszystko, z wyjątkiem pieniędzy.

Einstein gdy jeszcze nie było wiadomo, czy ogólna teoria względności jest prawdziwa mówił:
- Jeśli moja teoria okaże się prawdziwa, to Niemcy uznają mnie za Niemca, a Francuzi za obywatela świata, ale jeśli okaże się fałszywa, to dla Francuzów będę Niemcem, a dla Niemców Żydem.

Einstein przyjechał w 1923 roku do Kopenhagi na spotkanie z Bohrem. Uczeni po spotkaniu się na stacji kolejowej wsiedli do tramwaju, ale zatopieni w rozmowie zapomnieli wysiąść na właściwym przystanku. Wsiedli więc w tramwaj jadący w przeciwnym kierunku, ale znów pojechali za daleko. Historia powtórzyła się jeszcze kilkakrotnie, zanim wreszcie wysiedli na właściwym przystanku. 

Albert Einstein był namiętnym palaczem. W młodości palił przeważnie cygara, zresztą liche. Potem zaczął palić fajkę i bardzo się do niej przywiązał. Podobno nie wypuścił jej z rąk nawet wtedy, gdy pewnego razu wywróciła się jego żaglówka i wpadł do wody. Wśród licznych, także dziwacznych, wyróżnień i honorów Einsteina znalazło się dożywotnie członkostwo Klubu Palaczy Fajek w Montrealu. Przyjmując to wyróżnienie, Einstein miał powiedzieć, że: Palenie fajki zapewnia spokojny i obiektywny osąd spraw ludzkich. 

Zapytano pewnego razu Einsteina, w jaki sposób pojawiają się odkrycia, które przeobrażają świat. Wielki fizyk odpowiedział:
- Bardzo prosto. Wszyscy wiedzą, że czegoś zrobić nie można. Ale przypadkowo znajduje się jakiś nieuk, który tego nie wie. I on właśnie robi odkrycie. 

Pewnego dnia Einstein odwiedził innego wielkiego naukowca Edisona. Ten poskarżył mu się, iż nie może znaleźć dla siebie odpowiedniego asystenta. Odpowiedni asystent powinien rozwiązać test przygotowany przez Edisona. Einstein poprosił o owy test. Pierwsze pytanie brzmiało:
- Ile mil jest z Nowego Jorku do Chicago? Einstein odpowiedział:
- Trzeba by było zajrzeć do rozkładu jazdy. Kolejne pytanie brzmiało: 
- Jaki jest skład stali nierdzewnej? Einstein odpowiedział: 
- To można znaleźć w podręczniku do metalurgii. W podobny sposób odpowiadał na inne pytania. W końcu stwierdził: 
- Nie potrzebuję czekać na twoją odmowę, wycofam swoją kandydaturę na asystenta dobrowolnie. 

 

 

Chemia
Alan G. MacDiarmid (1927 - )
Amerykański chemik, współodkrywca wraz z Alanem Heegerem i Hideki Shirakawą przewodzących polimerów, za co dostali nagrodę Nobla z chemii w 2000 roku.
 

W ostatnim ćwierćwieczu ogromnie wzrosła kultura techniczna, co wyraża się między innymi znacznie surowszymi przepisami BHP. Laboratoria Heegera i MacDiarmida, w których dokonano odkryć na skalę Nagrody Nobla, współcześnie zostałyby zamknięte w ciągu jednego dnia jako niebezpieczne. W tym czasie nawet w bogatej Ameryce przepisy BHP były dosyć liberalne. W laboratorium nierzadko dochodziło do drobnych wypadków, na szczęście bez żadnych poważnych konsekwencji. Pewnego dnia jeden z doktorantów, Marc Druy, skondensował niechcący dosyć niebezpieczny związek wybuchowy. Powstała panika, policja uniwersytecka odgrodziła laboratorium od reszty budynku, stawiając specjalne warty. Usunięcie niebezpiecznego związku wymagało ostrożnego przeniesienia reaktora chemicznego do wyciągu i otworzenia zaworu. MacDiarmid postanowił zrobić to sam. Ubrany w fartuch laboratoryjny, grube rękawice i w plastikowej osłonie na twarzy, bez maski gazowej wszedł w pole rażenia. Nagle zawahał się, cofnął i zażądał ode mnie dziennika laboratoryjnego o twardych okładkach. MacDiarmid zgrabnie wsunął sobie dziennik za pasek spodni, pouczając obecnych powiedział: - W chwilach krytycznych naukowiec powinien w pierwszym rzędzie chronić swą męskość.

 

Dymitrij Iwanowicz Mendelejew (1834 - 1907) 
Chemik rosyjski, zestawił okresowy układ pierwiastków chemicznych i przewidział istnienie oraz własności nieznanych jeszcze pierwiastków, odkrył i wyjaśnił zjawisko kontrakcji.
 

Istnieje anegdota o największym odkryciu Mendelejewa. Pragnął on w jakiś sposób uporządkować wszystkie znane mu pierwiastki. Próbował i próbował i nić mu z tego nie wychodziło. Ponoć wreszcie pomógł mu przypadek. Na oddzielnych kartonikach wypisał nazwy pierwiastków. Potem kartoniki zmieszał i zaczął układać pasjans, podobnie jak to się robi zwykłymi kartami. I nagle, po którejś tam kombinacji kartoniki ułożyły się w kształt znanej nam dobrze tablicy pierwiastków. Na wszystkich portretach Mendelejewa rzuca się w oczy jego długa, nieporządna broda i chaotycznie sterczące na wszystkie strony długie włosy. Istotnie, obcinał on włosy tylko raz w roku, w końcu wiosny, przed nadejściem upałów. Miał niebieskie oczy o przenikliwym spojrzeniu. Mało dbał o dobre maniery i w stosunku do rozmówców bywał czasem wręcz grubiański. Na ogół wstawał bardzo późno, tuż przed południem, ale za to pracował do późna i kładł się zwykle dopiero o trzeciej lub czwartej nad ranem. Mendelejew miał dwie żony. Z pierwszą rozwiódł się i niedługo później poślubił drugą. Postąpił niezgodnie z rosyjskim prawem, które pozwalało żenić się dopiero po upływie siedmiu lat od rozwodu. Mendelejew przekupił jednak pewnego popa, który udzielił mu ślubu. Niedługo wszystko wyszło na jaw. Jednakże mimo że zgodnie z prawem naukowiec był bigamistą władze zostawiły go w spokoju ponieważ był zbyt znaną osobą. Jakiś czas później podobnie chciał postąpić pewien bogaty arystokrata rosyjski. Argumentując mówił, iż tak właśnie zrobił Mendelejew. Car odpowiedział mu: - To prawda, że Mendelejew ma dwie żony, ale przecież mam tylko jednego Mendelejewa. Mendelejew lubił w wolnych chwilach oprawiać książki, robić torby i walizki. Pewnego razu, gdy kupował na rynku potrzebne mu surowce, ktoś zapytał sprzedawcę: - Kto to jest? - Jak to, przecież wszyscy go znają - odpowiedział sprzedawca. - To znany kaletnik, Mendelejew.

 

Michael Faraday (1791 - 1867) 
Angielski fizyk i chemik, skroplił szereg gazów (chlor, dwutlenek węgla, amoniak), odkrył prawa elektrolizy oraz zjawisko indukcji elektromagnetycznej i ustalił jej prawa, odkrył zjawisko diamagnetyzmu i paramagnetyzmu.
 

Faraday był synem kowala i aby pomóc rodzinie, musiał przerwać naukę i wstąpić do terminu introligatora. Dużo sam czytał i uczęszczał na odczyty naukowe. Biorąc udział w odczycie chemika Davy'ego (między innymi otrzymał bar, magnez, potas, sód, stront, chlor, stwierdził znieczulające działanie podtlenku azotu, odkrył łuk elektryczny i skonstruował bezpieczną lampę górniczą) poprosił go o przyjęcie do pracy w laboratorium. Faraday pomagał chemikowi w pracowni, sprzątał, zmywał naczynia i pomagał w pracach domowych żony. Oprócz tego samodzielnie cały czas poświęcał w pracowni robiąc eksperymenty. Po latach kiedy dokonania Fardaya zostały docenione, Davy choć sam miał dużo osiągnięć, często żartobliwie mówił, że jego Davy'ego największym odkryciem było odkrycie Faradaya. Życie Faradaya było przykładem oddania się nauce. Dzieliło się ono prawie bez reszty pomiędzy mieszkaniem na górze budynku, a laboratorium umieszczone na dole. Był to prawdziwy tytan pracy. Aby zwiększyć ilość czasu na pracę naukową kolejno rezygnował z innych czynności. Najpierw zrzekł się wszystkich zaproszeń na uroczyste przyjęcia i przestał wykonywać ekspertyzy. Następnie przestał wykonywać zlecane mu służbowo analizy chemiczne, zrzekł się swoich obowiązków w prezydium Instytutu Królewskiego. W końcu postanowił nie przyjmować nikogo przez trzy dni w tygodniu i zawiesił odczyty dla dzieci i cotygodniowe odczyty piątkowe. Kiedy laboratorium Faradaya odwiedził minister skarbu, zapytał: - Jaką korzyść z pana badań będzie miała ludzkość. Faraday odpowiedział: - Trudno to ocenić, ale jestem pewien, iż pan z tego będzie pobierał podatki. Tak też się stało. Odkrycie zjawiska indukcji elektromagnetycznej przyczyniło się przecież do wynalezienia prądnicy.

 

Matematyka
Kwadrat magiczny 

Magiczne kwadraty to liczby tak ułożone, że suma każdej kolumny i rzędu jest równa tej samej liczbie. Magiczne kwadraty mogą składać się z czterech lub więcej pól. Najpopularniejsze mają zazwyczaj 9 lub 16 pól. Magiczne kwadraty należą do najstarszych znanych łamigłówek. W XV wieku zainteresowanie tymi łamigłówkami rozpowszechniło się z Chin do Europy. Kwadrat magiczny z matematycznego punktu widzenia to macierz kwadratowa, w której suma liczb w kolumnach wierszach i obu przekątnych jest taka sama. Taka suma jest nazywana sumą magiczną. Kwadratów magicznych jest nieskończenie wiele.

4 9 2
3 5 7
8 1 6

Tak zwany "Idealny Kwadrat" stworzył ok. 2800 roku p.n.e. chiński filozof i budowniczy Lo Shu, tworząc tym samym podwaliny sztuki Feng Shui. Jego kwadrat składa się z dziewięciu pól z wpisanymi liczbami od 1 do 9. Żydowscy badacze pisma także stworzyli na swój użytek magiczny kwadrat. W odróżnieniu od chińskiego, zbudowany był wyłącznie z nieparzystych liczb, a ich literowe odpowiedniki miały składać się na imię Boga. Te litery, wypisane w formie magicznego kwadratu na pergaminie, miały moc uzdrawiania, a nawet powoływania do życia martwych. W IX wieku naszej ery, tajemnicę Magicznego Kwadratu poznali Arabowie, a do Europy wiedza o nim dotarła, za sprawą mieszkającego w Konstantynopolu Greka - Moscopulosa - dopiero w XIV wieku. Sto lat później w swoich obliczeniach i badaniach wykorzystywał go jeden z najsłynniejszych ówczesnych magów - Korneliusz Agryppa (1486 1535). W Europie Magiczny Kwadrat, symbolizujący porządek świata, stał się poszukiwanym talizmanem. Ale nie tylko interesowali się nim alchemicy. W czasach nowożytnych, ten fenomenalny układ zaintrygował matematyków. Twórcami i teoretykami rozpraw na jego temat byli tak wielcy naukowcy jak: Frenicle de Bessy, który opisał aż 880 magicznych kwadratów zbudowanych z 16 pól, Pierre Fermat i wielu innych. Na czym polega magia Magicznych Kwadratów? Jest to matematyczny szyfr, a kontemplacja "doskonałego" układu liczb wzmacnia koncentrację, pozwala szybciej uszeregować myśli oraz pomaga w szybkim kojarzeniu różnych faktów.

Źródło: www.math.edu.pl



Liczba ziaren piasku we wszechświecie 

hai myriakismyriostas periodou myriakismyrioston arithmon myriai myriades - to liczba wymyślona przez Archimedesa wyrażająca ni mniej ni więcej jak tylko dziesięć tysięcy razy dziesięć tysięcy jednostek porządku dziesięć tysięcy razy dziesięciotysięcznego dziesięciu tysięcy razy dziesięć tysięcy dziesięciotysięcznego okresu. Archimedes dowiódł, że liczba ziaren piasku w całym wszechświecie jest mniejsza niż ta liczba. Dowód ten Archimedes ofiarował panującemu wtedy na Sycylii królowi Gelonowi: Istnieją ludzie, królu Gelonie, którzy uważają, że liczba ziaren piasku jest nieskończona, i mają na myśli nie tylko piasek, który występuje w okolicy Syrakuz i pozostałej części Sycylii, ale także i ten, co znajduje się w każdym regionie zaludnionym i niezaludnionym. Niektórzy zaś utrzymują, że liczba ta nie jest nieskończona, ale nie da się wymyślić wystarczajoco wielkiej, która przekraczałaby liczbę ziaren piasku. Jednak gdyby ci, którzy tak uważają, potrafili sobie wyobrazić ilość piasku równą masie Ziemi, włączając również wszystkie morza i góry wypełnione piaskiem, to ich wiara w liczbę przewyższającą liczbę ziaren piasku byłaby jeszcze mniejsza. Ale postaram się pokazać za pomocą dowodów geometrycznych, które będziesz mógł śledzić, że liczba wymyślona przeze mnie, którą wysłałem do Zeuksiposa, przewyższa nie tylko liczbę ziaren piasku, której objętość byłaby równa objętości Ziemi, ale również równej masie w skali wszechświata ... Otóż Archimedes przyjął, że obwód Ziemi ma długość trzystu miriad stadionów i że wszechświat jest kulą na powierzchni której znajdują się gwiazdy, a Ziemia, Słońce i inne planety są we wnętrzu tej kuli. Promień wszechświata był 10000 razy większy odo odległości Ziemi od Słońca, którego odległość przyjmowano jako 15 ˇ 107 km. Promień wszechświata według Archimedesa równał się 15 ˇ 1012 km. Podstawiająć do wzoru na objętość kuli otrzymujemy w przybliżeniu 135 ˇ 1038 km3. Archimedes przyjmował, że w jednym ziarnku maku mieści się 10000 zarianek najdrobniejszego piasku, to w jednym m3 jest ich 8 ˇ 1013, a w km3 8 ˇ 1022. Mnożąc liczbę wyrażającą objętość wszechświata przez liczbą ziaren w kilometrze sześciennym otrzymujemy liczbę bliską 1063. Zakład został wygrany.

Źródło: www.math.edu.pl



Ilość włosów na głowach ludzkich 

Znany filozof XVII wieku Piotr Nicole w rozmowie z pewną paryżanką żartobliwie zapewnił, że może się z nią założyć i wykazać, iż w Paryżu przynajmniej dwie osoby mają tę samą ilość włosów, chociaż wskażać tych osób nie byłby w możności. Pani ta jednak z całą stanowczością odrzekła, że wówczas zostałaby dopiero przekonana gdyby mogła u tych osób zliczyć włosy... - Przypuszczam - rozpoczął swe rozumowanie ów filozof - że głowa z najpiękniejszym uwłosieniem nie ma więcj nad 200 000 włosów, a z najuboższym uwłosieniem - jeden włos! Jeżeli teraz przypuścimy że z 200 000 osób każda ma inną ilość włosów to musimy przyjąć że każda z tych głów ma liczbe włosów zawierającą się w przedziale od jedności do 200 000. Gdyby bowiem przypuścić że chociaż dwie osoby z pośród tych 200 000 mają jednakowe ilości włosów, zakład tym samym byłby już przeze mnie wygrany. A więc jeśli przyjmiemy, że z pośród 200 000 osób każda ma inną ilość włosów to dodając jeszcze jednego mieszkańca, którego owłosienie głowy nie przekracza 200 000 włosów, z konieczności musimy stwierdzić, że liczba jego włosów - jakakolwiek jest - musi się znaleźć między jednością a 200 000. Innymi słowy liczba włosów dwustutysięcznej pierwszej głowy będzie się równała liczbie włosów posiadanych przez jedną z dwustu tysięsy osób. Jeśli zaś w Paryżu jest 800 000 głów to łatwo przewidzieć, że będzie wśród nich wiele głów o jednakowej ilości włosów, tylko że ja ich nie liczyłem. Podobno uparta niewiasta uznała rozumowanie filizofa za zbyt filozoficzne i skomplikowane i nie chciała uznać się za przekonaną.

Źródło: www.math.edu.pl

 

Język polski
Wzór bibliografii do matury ustnej. 


 

Matura z języka polskiego. 

Tym, którzy nie wiedzą, od czego zacząć i jak zabrać się do napisania wypracowania, proponujemy wziąć pod uwagę kilka wskazówek. 

10 kroków, czyli jak podejść do tematu maturalnego. 

1. Uważnie przeczytaj temat, zastanów się nad jego istotą.
2. Przeczytaj fragment utworu, przypomnij sobie najważniejsze informacje dotyczące tego dzieła (np. co jest jego tematyką, kim są bohaterowie).
3. Wyjaśnij kluczowe słowa tematu.
4 .Podaj podstawowe informacje o bohaterze (lub bohaterach ), określ relacje między nimi.
5. Określ formę wypowiedzi, typ narracji.
6. Usytuuj fragment ( scenę ) w utworze.
7. Zinterpretuj fragment(np. określ poglądy rozmówców, nazwij postawy bohaterów, ich uczucia, wskaż cenione przez nich wartości, scharakteryzuj opisane osoby lub obiekty, przedstaw obraz tych osób lub obiektów).
8. Wykorzystaj kontekst, na przykład filozoficzny, historyczny, biograficzny.
9. Zanalizuj język fragmentu( określ, w jaki sposób mówią bohaterowie, jakim językiem posługuje się narrator itp.).
10.Sformułuj wnioski, zrób podsumowanie ( odnieś swoje spostrzeżenia do tematu, porównaj fragmenty, postawy bohaterów, wyraź własne zdanie).



(poziom podstawowy, 170 minut)


Poćwicz przed maturą .
Temat: Rola przeznaczenia w życiu Edypa. Opracuj temat analizując podaną pieśń w kontekście całego utworu Sofoklesa. 

Sofokles
Król Edyp
Stasimon IV

CHÓR
O śmiertelnych pokolenie!
Życie wasze, to cień cienia.
Bo któryż człowiek więcej tu szczęścia zażyje
Nad to, co w sennych rojeniach uwije,
Aby potem z biegiem zdarzeń
Po snu chwili runąć z marzeń.
Los ten, co ciebie, Edypie, spotyka,
Jest mi jakby głosem żywym,
Bym żadnego śmiertelnika
Nie zwał już szczęśliwym.
Twe cięciwy miotły strzały
Gdzieś daleko za granice
Zwykłych szczęść i chwały.
Wróżą zmogłeś ty dziewicę,
Ostrzem zbrojną szponów.
Żeś nam stanął jako wieża
Obronna od zgonów,
Uczcił w tobie lud rycerza
I wywyższył cię ku niebom,
Byś królem był Tebom.
A dziś kogo większa moc
Klęsk i złego gnębi?
Któż w czarniejszą runął noc
Do nieszczęścia gnębi?
Edypa głowo wysławiona,
Jednej starczyło przystanie
Na syna, ojca kochanie
I jednego łona.
Jakoż cię mogły znosić do tej pory
W milczeniu ojca ugory?
Czas wszechwidny, ten odsłoni
Winy twojej brud,
Ślub nieślubny zemsta zgoni
Płodzących i płód.
O, niechaj byś się Lajosa dziecię
Nigdy nie był zjawił,
Nie byłbym teraz rozpaczą, co miecie
Jęki, serc krwawił.
Ty żeś to kiedyś roztworzył me oczy
I dziś ty grążysz mnie w mroczy.

Wskazówki:

1. Przeczytaj uważnie podany fragment Króla Edypa.
2. Postaraj się umiejscowić fragment w utworze.
3. Określ,do kogo adresowana jest pieśń. Kim są "śmiertelnych pokolenia"?
4. Zinterpretuj pieśń:

A: opisz, jakie -według. chóru-jest ludzkie życie, czym jest szczęście,
B: przedstaw refleksje dotyczące przeszłości Edypa,
C: wyjaśnij ,jak chór ocenia teraźniejszość bohatera,
D: zinterpretuj słowa: "czas wszechwidny, ten odsłoni winy twojej brud"
E: określ, jaki los czeka tych, którzy dopuścili się grzechu.

5. Odwołaj się do całego utworu:

A: wskaż powody dla których Edyp zaczął szukać prawdy,
B: przedstaw drogę ,którą przebył, by do niej dotrzeć
C: określ, jaką rolę w życiu członków rodu Labdakidów odegrało fatum.

6. Sformułuj wnioski: odpowiedz na pytanie .jaką rolę odegrało przeznaczenie w życiu Edypa, wskaż, co zadecydowało o jego losie. Wyjaśnij, jaki wpływ na swój własny los miał bohater.

 

Szlakiem Stanisława Wyspiańskiego. 

Uczniowie klas trzecich III Liceum Ogólnokształcącego im. dr Władysława Biegańskiego w Częstochowie serdecznie zapraszają na pasjonującą wycieczkęszlakiem Stanisława Wyspiańskiego..

 

Historia
Czy wiesz, że pierwsza syrenka warszawska była mężczyzną? 

Warszawska syrenka nie zawsze wygląda tak jak dziś. Pierwsza "syrenka" przypominała raczej drapieżną bestię niż łagodną kopenhaską syrenkę z bajek Andersena. Co najlepsze początkowo posiadała męski tułów. Najstarszy wizerunek syrenki pochodzi z pieczęci herbowej Warszawy z 1390 r. W środku na tle ornamentyki roślinnej widoczny jest kartusz ukazujący postać z ludzką głową nakrytą hełmem, ptasim tułowiem, lwim ogonem i racicami wołu, dzierżącą w ręku okrągłą tarczę i miecz. Ludzka połówka "syrenki" bardziej przypomina mężczyznę niż kobietę. Dopiero na kolejnych herbach kobieca sylwetka staje się bardziej wyrazista. Na pieczęci z 1459 r. ma już wyraźnie zarysowany biust a w ciągu XVI w. tułów męski zostaje ostatecznie zastąpiony kobiecym. Znika hełm z głowy, pojawia się smoczy ogon, ptasie łapy i smocze skrzydła u bioder. Pierwsza kobieta-ryba z mieczem i tarczą pojawiła się w 1622. Nie jest jednak znana dokładna droga przemiany od półczłowieka-półptaka do obecnego wizerunku. Warto wspomnieć, że do scalenia administracyjnego Warszawy w 1791 r., syrena była herbem tylko Starej Warszawy i dwóch jej jurydyk Solca i Mariensztatu (od 1781 r.). Miasto Nowa Warszawa i pozostałe jurydyki miały odrębne herby, np. herbem Nowej Warszawy była panna z jednorożcem. Skąd taki rozrzut od potwora do ładnej kobiety-ryby? Chodzi o to, że w języku polskim funkcjonuje jedno określenie na dwa rodzaje mitologicznych stworów. Syrenka to coś innego niż syrena. Pierwsza to rodzaj nimfy wodnej występującej pod postacią pół kobiety-pół ryby, a druga - drapieżny stwór morski, najczęściej pod postacią kobiety-ptaka, wabiący żeglarzy śpiewem. Początkowo w heraldyce Warszawy dominował ten drugi model.


Czy wiesz dlaczego Międzynarodowy Dzień Kobiet obchodzimy 8. marca? 

W 1910 roku Druga Międzynarodówka Socjalistyczna w Kopenhadze ustanowiła obchodzony na całym świecie Dzień Kobiet, który służyć miał krzewieniu idei praw kobiet oraz budowaniu społecznego wsparcia dla powszechnych praw wyborczych dla kobiet. Dlaczego na święto kobiet wybrano właśnie dzień 8 marca? Pomysłodawczynią Międzynarodowego Dnia Kobiet była niemiecka socjalistka Klara Zetkin (1857-1933), która od długiego czasu pozostawała pod silnym wrażeniem działań kobiet z Socjalistycznej Partii Ameryki. To amerykański Narodowy Dzień Kobiet ustanowiony przez tę partię zainspirował Zetkin do ustanowienia Międzynarodowego Dnia Kobiet. Zgłoszona przez nią propozycja została jednogłośnie przyjęta na kongresie, ale żadna konkretna data nie została zaproponowana. Na datę 8. marca złożyło się kilka wydarzeń z udziałem kobiet. Pierwszym był strajk 5 tysięcy pracownic fabryki tekstylnej, które 8. marca 1857 r. w Nowym Jorku domagały się polepszenia warunków pracy. Właściciel fabryki, chcąc uniknąć rozgłosu, zamknął strajkujące szwaczki w fabryce. Wybuchł pożar, który pochłonął życie 129 przebywających w środku kobiet. 20 lutego 1908 r. aktywistki Nowojorskiej Organizacji Socjaldemokratycznej zorganizowały na pamiątkę tamtego wydarzeń demonstrację, głosząc hasał walki o poprawę politycznych i ekonomicznych praw kobiet oraz przyznania kobietom prawa do udziału w wyborach. Pierwsze obchody Dnia Kobiet odbyły się 28. lutego 1909 r. w Stanach Zjednoczonych. Po ustanowieniu w Kopenhadze Międzynarodowego Dnia Kobiet pierwszy taki dzień obchodzony był 19. marca 1911 r. w Niemczech. Data została wybrana przez niemieckie socjalistki w nawiązaniu do wydarzeń z 1848 r., kiedy to król Prus, stojąc w obliczu zbrojnego powstania, złożył obietnicę przeprowadzenia szeregu reform - w tym przyznania praw wyborczych kobietom. 19. marca Dzień Kobiet obchodzono także w Austrii, Danii i Szwajcarii. Wydarzenia te - nazwane później Rewolucją Lutową - rozegrały się według obowiązującego w Rosji kalendarza juliańskiego w dniu 23. lutego, czyli 8. marca według kalendarza gregoriańskiego. Po rewolucji październikowej, feministka bolszewicka Aleksandra Kołłontaj, przekonała Lenina, do uczynienia tego dnia oficjalnym świętem w Rosji. Ponieważ 8. marca miały miejsce ważne wydarzenia z udziałem kobiet - wspomniany strajk szwaczek w 1857 r. w Nowym Jorku i demonstracja robotnic w Rosji, w 1922 r. organizacje kobiece ogłosiły dzień 8. marca Międzynarodowym Dniem Kobiet.

 

Czy wiesz, że określenia "żelazna kurtyna" nie wymyślił Churchill? 

Winston Churchill użył określenia "żelazna kurtyna" w przemówieniu z 4 marca 1946 r. w Fulton w USA, mając na myśli barierę ideologiczną między komunistyczną Europą Wschodnią, a demokratyczną Zachodnią. Nie jest to jednak określenie jego autorstwa. Nazwa "żelazna kurtyna" zdobyła sobie dużą popularność, ponieważ trafnie przedstawiała sytuację w Europie po konferencji w Jałcie: kontynent został podzielony ideologiczną barierą, izolującą państwa komunistyczne przed kontaktem i wpływem reszty świata. Żelazna, bo trudna do pokonania. Określenie zostało jednak błędnie przypisane Winstonowi Churchillowi. Churchill tylko je spopularyzował swoim przemówieniem z Fulton, natomiast autorem jest niemiecki minister propagandy i oświecenia publicznego III Rzeszy, Josef Goebbels. Po raz pierwszy określenie "żelazna kurtyna" pojawiło się w artykule "Rok 2000", zamieszczonym w "Das Reich" z 25 lutego 1945 r.: "Jeśli naród niemiecki złoży broń, wówczas Sowieci, zgodnie z porozumieniem zawartym między Rooseveltem, Churchillem i Stalinem, zajmą całą wschodnią i południowo-wschodnią Europę, w tym większą część Rzeszy. Nad tym terytorium zajętym przez Związek Radziecki zapadnie żelazna kurtyna, poza którą nastąpi rzeź narodów."

 

Czy wiesz, że zdjęcie Niemców łamiących szlaban graniczny nie wykonano 1 września 1939 r.? 

Słynne zdjęcie przedstawiające żołnierzy Wehrmachtu przełamujący szlaban stało się ikoną II wojny światowej. Propagandzie nazistowskiej skutecznie udało się przemycić wersję, że jest to autentyczna ilustracja napaści na Polskę 1 września 1939 r. Tymczasem prawda o fotografii jest zupełnie inna.

 
W rzeczywistości zdjęcie zostało sfabrykowane na potrzeby propagandy nazistowskiej, aby zobrazować rzekomo triumfalny pochód Wehrmachtu na Polskę 1 września 1939 r. Fotografię wykonano dwa tygodnie po napaści - 14 września, na przejściu granicznym miedzy Polską a Wolnym Miastem Gdańskiem w Kolibkach, a nie na granicy polsko-niemieckiej. Autorem zdjęcia jest gdański fotograf Hans Sonnke. O tym, że wszystko zostało zainscenizowane, świadczą inne fotografie z tej serii, na których widać przygotowania żołnierzy do "złamania" już złamanego szlabanu i filmującego ich operatora. Na dachu budynku widać żołnierza zdejmującego godło, które na zdjęciu znajduje się na szlabanie.

 

Czy wiesz, że król Michał Wiśniowiecki nie miał na drugie imię Korybut? 

Król Polski i wielki książę Litwy w latach 1669-1673, Michał Korybut Wiśniowiecki, miał an drugie imię Tomasz. Korybut to nazwa herbu rodu Wiśniowieckich. Król Polski, poprzednik na tronie Jana III Sobieskiego, Michał Wiśniowiecki miał na drugie imię Tomasz. Korybut był tylko nazwą herbu, którym pieczętowała się magnacka rodzina Wiśniowieckich.

 

Czy wiesz dlaczego piątek 13-ego uważa się za pechowy dzień? 

Piątek 13-ego został uznany za dzień pechowy na pamiątkę dnia, w którym władca Francji, Filip Piękny, nakazał uwięzić za rzekomą herezję zakonników ze zgromadzenia templariuszy i spalić ich na stosie. Jedno z wyjaśnień tego faktu sięga aż początków XIV wieku, czasów, gdy Francją rządził król Filip Piękny. Władca ten odziedziczył po swoich przodkach, ochoczo angażujących się w krucjaty, gigantyczne długi. Aby sprostać swoim należnościom finansowym, Filip skonfiskował Żydom zamieszkującym Francję ich dobra, masowo psuł monetę, a gdy to nie wystarczyło, sięgnął po bogactwa nagromadzone przez zakon templariuszy. Zakonnicy zostali ich pozbawieni pod fałszywymi zarzutami herezji i uwięzieni w piątek 13 października 1307 roku. 54 z nich, wraz z wielkim mistrzem zakonu, spłonęło na stosach.

Czy wiesz, że Jerzy Wilhelm Legnicki był ostatnim przedstawicielem dynastii Piastów? 

Dynastia Piastów to dynastia panująca w Polsce od ok. 960 do 1370 roku. Za jej protoplastę uważa się legendarnego króla Piasta. Przyjęło się, że główna linia Piastów kończy się wraz ze śmiercią króla Kazimierza III Wielkiego. Boczne linie Piastów przetrwały na Mazowszu do XVI w. i na Śląsku do XVII w. Jerzy Wilhelm jest uważany za ostatniego księcia z dynastii Piastów. Młody i gruntownie kształcony Piast władał księstwem brzesko-legnickim na Śląsku. Opanował język niemiecki, francuski i łacinę, umiał też porozumiewać się po polsku. Niestety, obiecujące panowanie przerwała śmierć księcia w wieku 15 lat. Stało się to 1675 roku.

Zabawne wydarzenia historyczne: 

  • Król Jan Kazimierz złożył śluby lwowskie 1 kwietnia 1656 roku, czyli w prima aprilis. Obiecywały one m. in. poprawienie losu chłopów po wypędzeniu nieprzyjaciół z kraju. Nie wiemy czy ta data została celowo wybrana przez władcę, ale król tego punktu ślubów nie dopełnił.
  • Zwłoki Samozwańca zostały spalone, a jego prochy zostały wystrzelone na zachód w imię myśli: "Niech wraca skąd przybył"
  • Od 7 maja do 23 czerwca 1764 roku Sejm uchwalił 180 konstytucji (kiedy w ciągu poprzednich 27 lat nie uchwalił ani jednej), co daje 4 konstytucje dziennie. Świadczy to o ogromie spraw, jakie trzeba było załatwić.
  • W roku 1014 Bułgarzy ponieśli druzgocącą klęskę pod Biełasicą. Gwoli zemsty i złamania bułgarskiego oporu Bazyli II (zwany Bułgarobójcą) rozkazał by jeńców oślepiono, przy czym każdej setce ślepców pozostawiono jednego jednookiego przewodnika. Odesłani zostali następnie carowi bułgarskiemu. Na widok tego tragicznego pochodu Samuił uległ atakowi serca i zmarł (1014 r.).
  • Grób jednego z chanów mongolskich zapieczętowano i nałożoną nan klątwę, która mówiła iż w wypadku otwarcia grobu miała wybuchnąć najkrwawsza wojna. Grób otworzyli uczeni radzieccy 22.VI.1941 roku. Jest to data agresji Niemiec na ZSRR.
  • obronę Westerplatte wszyscy przypisują majorowi Sucharskiemu, Prawda jest taka, że w rzeczywistości doznał on niemal obłędu i leżał chory. Obroną tak naprawdę kierował kpt. Dąbrowski
  • Kościuszko opuścił kraj by walczyć o wolność USA nie z powodów patriotycznych lecz dlatego, ze rzuciła go kobieta.
  • Przeor Kordecki podczas obrony Jasnej Góry (uznany za bohatera) chciał się poddać i dogadać ze Szwedami, którzy chcieli jednak za dużo i w rezultacie zostali pokonani przez wojska polskie.

 

Matematyka

Parszywa dwunastka:

Któregoś dnia 12-stu bardzo uprzejmych panów spotkało się na obiedzie. Ponieważ gospodarz nie wyznaczył, gdzie który ma usiąść, zaproszeni panowie zaczęli prześcigać się w grzeczności, ustępując miejsca jeden drugiemu. Jeden z panów chcąc uprościć sprawę zaproponował losowanie; inny - był to matematyk - nalegał na wypróbowanie wszystkich możliwych sposobów rozmieszczenia 12 osób przy jednym stole. Goście przychylili się do jego propozycji, ale wkrótce musieli przerwać tę zabawę wskutek wielkiego zamieszania, które przy tym powstało. Więc grzeczni panowie usiedli zwyczajnie bez niepotrzebnych ceremonii. Po skończonym obiedzie, gdy wszyscy siedzieli przy kawie, matematyk wytłumaczył zebranym, że gdyby jedną zmianę miejsc przy stole można było wykonać w ciągu jednej sekundy i gdyby goście zmieniali zajmowane miejsca bez przerwy, na tę bezsensowną grę potrzeba byłoby około 15 lat i 2 miesięcy. Liczba wszystkich przemieszczeń 12 osób przy stole jest równa 12. 12 = 1 ˇ 2 ˇ 3ˇ 4 ˇ 5 ˇ 6 ˇ 7 ˇ 8 ˇ 9 ˇ 10 ˇ 11 ˇ 12 = 479 001 600. Przyjmując, że jedno przemieszczenie trwa jedną sekundę mamy: 479 001 600 sekund co daje w przybliżeniu 15 lat i 2 miesiące.

Źródło: www.math.edu.pl

Najtańsza furmanka:

Pewien obywatel małego miasteczka znany był ze skąpstwa. Gdy miał sprawę w powiatowym mieście odległym o 25 kilometrów, polował na sąsiada, by prosić o podwiezienie. Pewnego razu kręcił się po rynku miasta szukając, kto by mógł go odwieźć za darmo do domu. Nikogo nie było, więc musiał wziąć płatną furmankę. Obszedł wszystkich dorożkarzy urządzając przetarg ofertowy. Ten chciał 250, ten 200, ów 150 złotych. Wszystkie te ceny wydały się skąpemu jegomościowi nie do przyjęcia. Dotarł wreszcie do stojącego kędyś na uboczu chłopa z nędznym wózkiem i nędzną szkapiną. Zapytany ile zechce za odwiezienie, chwilę popatrzył w ziemię, poskrobał się po głowie i wreszcie odparł: - Za pierwszy kilometr grosz mi pan dasz, nie będzie chyba za wiele. Za drugi to już dwa, bo droga ciężka, na trzecim idzie pod górę, to mi pan dasz 4 grosz, a tam koń będzie zmęczony, i góra jeszcze większa to dostanę znów dwa razy tyle groszy i dalej tak już do końca. - Ot głupi chłop - pomyślał mieszczuch ledwie powstrzymując się od śmiechu - na grosze liczy. Zgodził się i z pośpiechem dosiadł wózka. Pojechali, ale gdy dojechali, okazało się iż skąpy mieszczuch musiał za tę jazdę oddać wszystko co miał i jeszcze sam został u niego parobkiem, gdyż owa furmanka kosztowała ni mniej, ni więcej tylko 335 554 zł i 31 gr. Tyle bowiem wynosi suma postępu geometrycznego: 1, 2, 4, 8, 16, ... złożonego z 24 wyrazów.

Źródło: www.math.edu.pl

Tangram:

Tangram to starożytna chińska układanka znana pod nazwą "chichiao-tu". Tangram tworzy kwadrat składający się z siedmiu części (wielokątów), z których każda część nazywana jest kamykiem lub tanem. Celem gry jest ułożenie przedstawionych figur geometrycznych z dostępnych części tangramu w taki sposób, aby wykorzystać wszystkie części, które muszą do siebie przylegać, ale nie mogą na siebie nachodzić. Każdą część tangramu można w razie potrzeby odwracać i obracać dookoła osi według potrze. Według jednej z legend Tangram wymyślił chiński uczony imieniem Tan, aby zaciekawić geometrią swoich uczniów. Do dziś każda z części tangramu jest nazywana tanem. Pierwsze europejskie wzmianki o tangramie pochodzą z XVIII wieku. Początkowo był on używany do nauki geometrii, jednak z czasem przekształcił się w grę towarzyską. Z tych prostych tanów można zbudować wiele tysięcy różnych wzorów. Tangram można wykorzystywać na wiele sposobów. Jest to dobra pomoc dydaktyczna, która kształtuje logiczne myślenie u dzieci, zmusza do poszukiwania nietypowych rozwiązań, wpływa bardzo pozytywnie na rozwój wyobraźni.

Źródło: www.math.edu.pl

 

Język niemiecki- ciekawostki

Podsumowując, około 100 milionów osób posługuje się językiem niemieckim jako językiem ojczystym, co oznacza, że język niemiecki zajmuje 10 miejsce w świecie. Łącznie mówi po niemiecku ponad 120 milionów osób. Około 8% wszystkich stron internetowych jest w języku niemieckim. Dla porównania: około 50% stron internetowych zredagowano w języku angielskim. Język niemiecki jest językiem urzędowym nie tylko w Niemczech, lecz także w Austrii, Księstwie Liechtenstein, w większych częściach Szwajcarii- udział niemiecki wynosi tu ponad 60%-, Belgii, Luksemburga, Unii Europejskiej, Północnych Włoch, Danii i w Watykanie (Gwardia Szwajcarska).Pierwszy wielki słownik języka niemieckiego został opublikowany w 1781r. przez Johanna Christopha Adelunga. Jacob i Wilhelm Grimm rozpoczęli w 1852r. wydawanie najobszerniejszego słownika języka niemieckiego, które zostało ukończone w 1961r., ale od tego czasu poddawano go modyfikacjom. W XIX wieku zasady pisowni ogólnoniemieckiego języka literackiego uległy w znacznym stopniu normalizacji. Język niemiecki nauczany jest w wielu krajach; po angielskim stanowi najbardziej rozpowszechniony język w Europie. Ogólnoniemiecki język literacki wybierany jest jako język obcy najczęściej w takich krajach jak: Holandia, Skandynawia, Kraje Nadbałtyckie, Słowenia, Chorwacja, Polska, Japonia, Bośnia i Hercegowina, Szwajcaria romańska, Serbia i Czarnogóra, Węgry, Macedonia i Bułgaria. Język niemiecki uchodzi częściowo w tych krajach jako pierwszy język obcy wprowadzony do szkół i tym samym zajmuje miejsce przed językiem angielskim. Również w szkołach na Białorusi do dziś naucza się języka niemieckiego.

 

Geografia- ciekawostki
  • Największe państwo: Rosja 17,075,400?km?^2
  • Najmniejsze państwo: Watykan 0,44 ?km?^2
  • Najbardziej zaludnione państwo: Bangladesz 982 na 1?km?^2
  • Największe miasto: Szanghaj, Chiny 13,278,500 ludności
  • Najmłodsze państwo: Timor Wschodni 20.05.2002 rok
  • Najwyższy szczyt: Mount Everest 8,850 m<
  • Największe jezioro: Kaspijskie 394,299 ?km?^2
  • Największa wyspa: Grenlandia 2,175,597 ?km?^2
  • Państwo z największą średnią długości życia: Andora 83,5 lat
  • Państwo z najmniejszą średnią długości życia: Botswana 30,8 lat
  • Państwo z największym wskaźnikiem bezrobocia: Liberia 70%
  • Najbogatsze państwo: Luksemburg 55,100(produkt krajowy BRUTTO na osobę w [$] Amerykańskich)
  • Najbiedniejsze państwo: Somalia 500 (produkt krajowy BRUTTO na osobę w [$] Amerykańskich)

 

Biologia- ciekawostki
  • Najstarszymi organizmami świata są sosny z gatunków Pinus aristata i Pinus longavea, które rosną w Górach Skalistych. Wiek niektórych osobników wynosi około 6000 lat.
  • Pewne ptaki z południowo-wschodniej Azji - salangany budują gniazda, z których (gdy są puste) przyrządza się znany chiński specjał: zupę z gniazd.
  • Dorosłe łososie, wracając na tarło do rzek, w których przyszły na świat mogą przepłynąć do 2500 km.
  • Najliczniejszą rodziną okrytonasiennych są złożone (Asteraceae). Liczy ona 25000 gatunków. Zaraz po niej plasuje się rodzina storczykowatych (Orchidaceae) z 24000 gatunków.
  • Pustułka - ptak drapieżny występujący w Polsce potrafi dostrzec zdobycz z wysokości 1,6 km. Dodatkowo ten ptak jest w stanie namierzyć dobre tereny łowieckie, bo widzi w nadfiolecie. Ślady smug moczu gryzoni odbijają nadfiolet, więc teren, na którym widać dużo smug musi obfitować w zdobycz.
  • Rybitwa szara to ptak, który bije wszelkie rekordy jeśli chodzi o długość migracji sezonowej. Co roku ptaki te odbywają lot ze swoich terenów lęgowych w Arktyce na Antarktydę i z powrotem. Trasa liczy ok. 50 000 km.
  • Kret podczas patrolowania swych podziemnych tuneli napotyka bezkręgowce, które stanowią jego pożywienie. Gdy jest najedzony, tylko nadgryza zdobycz, żeby nie uciekła i zostawia ją sobie na później.
  • Szkielet człowieka składa się zazwyczaj z 206 kości.
  • W ciągu roku każdy człowiek traci przeciętnie 4 kg martwego naskórka i 30000 włosów.
  • Samiec dzioborożca zamurowuje samicę w dziupli na czas wysiadywania jaj i karmienia piskląt. Jest to rodzaj ochrony przed drapieżnikami. Zostawia on tylko wąską szczelinę w "murze", przez którą podaje samicy jedzenie.
  • Około 5% ludzi ma 13 par żeber zamiast pospolitej liczby 12 par.
  • Najszybciej rosnącym drzewem jest eukaliptus. W przeciągu 100 lat dorasta do 100 m. Drzewem o największym obwodzie jest baobab. Może on wynosić nawet 55 m.
  • Przeciętna liczba komórek mózgu człowieka wynosi 15 miliardów.
  • Osób leworęcznych jest w populacji ludzkiej około 11%. Jest ich więcej wśród mężczyzn (12,6%), niż wśród kobiet (9,6%). Słynni mańkuci to: Michał Anioł, Leonardo da Vinci, Charlie Chaplin, Paul McCartney, Napoleon Bonaparte, Marilyn Monroe, Jimi Hendrix, Ludwig van Beethoven, Joanna d'Arc i Pele.
  • Jedynymi małpami żyjącymi w Europie są magoty. Można je spotkać tylko na Giblartarze. Gatunek ten cechuje całkowity brak ogona.
  • Ptak o nazwie miodowód i afrykański ratel (krewniak borsuka) nawiązały ciekawą formę współpracy. Miodowód doprowadza ratela do gniazda pszczół, które ten rozbija, by wyjeść miód. Natomiast miodowód, który sam z gniazdem nie poradziłby sobie wyjada później pozostawione larwy i wosk. Ratel uwielbia miód i stąd się wzięła jego łacińska nazwa Mellivora czyli "miodożerca".
  • U człowieka cała objętość jego krwi (4,5 - 5 litrów) przechodzi przez nerki w ciągu 5 minut.
  • Najliczniejszym gatunkiem ptaka jest afrykański wikłacz czerwonodzioby (bliski krewniak wróbla). Na wolności żyje około 1,5 mld osobników tego gatunku.
  • U człowieka w prawej półkuli mózgu mieszczą się takie funkcje jak wyobraźnia przestrzenna, postrzeganie całościowe, myślenie abstrakcyjne, zdolności do syntez i muzykalność, natomiast w lewej takie funkcje jak zdolność mowy (zazwyczaj), postrzeganie szczegółów, zdolność do analiz i praktyczność. Przewaga którejś z półkul zaznacza się silniej u mężczyzn niż u kobiet.
  • Grupa krwi 0 jest najpospolitsza na świcie. Ma ją 46% ludzi. Najrzadsza jest grupa AB, która cechuje tylko 14% mieszkańców naszego globu.
  • Australijskie mrówki miodowe mają zwyczaj poić niektóre robotnice zebranym nektarem do tego stopnia, że rozdęcie odwłoków nie pozwala im chodzić. Wtedy to zostają one zawieszone w ich podziemnych korytarzach i służą za spiżarki dla całej kolonii.
  • Homoseksualne kobiety stanowią ok. 2% populacji kobiet. Homoseksualni mężczyźni to około 6% populacji mężczyzn. Wśród słynnych ludzi homoseksualistami byli: Safona, Platon, Leonardo da Vinci, Marcel Proust, Oskar Wilde i Piotr Czajkowski.
  • Największym ssakiem lądowym, jaki kiedykolwiek zamieszkiwał Ziemię było zwierzę o nazwie Baluchiterium. Było najbliżej spokrewnione z żyjącymi współcześnie nosorożcami. Ważyło około 30 ton, mierzyło ponad 5 m wysokości.
  • Mózg waży tylko 2% masy ciała, a otrzymuje aż 30% krwi.
  • Margie Profet z Uniwersytetu Stanu Washington w Seattle wysunęła hipotezę, mówiącą że kobieta we wczesnej fazie ciąży ma często nudności dlatego, że staje się wtedy tak wrażliwa jak płód, aby uchronić go przed substancjami czy ich stężeniami, które normalnie dla niej samej nie byłyby szkodliwe.
  • Sumaryczna powierzchnia wszystkich 23 parków narodowych Polski stanowi około 1% powierzchni kraju.
  • U ludzi praworęcznych w 96% przypadków ośrodek mowy mieści się w lewej półkuli mózgu, a w 4% w prawej. Ludzie leworęczni mają ośrodek mowy w lewej półkuli w 66% przypadków, w prawej - w 17% przypadków, a w pozostałych 17% reprezentowany jest on obupółkulowo.
  • Do lat 40-tych XX wieku na Ziemi żyło 8 podgatunków tygrysa. W tych latach wymarły 3 z nich: irański, jawajski i balijski. Pozostałe 5 podgatunków zagrożonych jest wymarciem: tygrys bengalski - ok. 4000 osobników, tygrys indochiński - ok. 1275, tygrys sumatrzański - ok. 525, tygrys syberyjski - ok. 175 i tygrys południowochiński - ok. 25. Żyje więc obecnie w naturze około 6000 tygrysów i jest to liczba alarmująca.
  • W ciele człowieka znajduje się 640 mięśni, z czego około 600 to mięśnie zależne od woli.
  • Renifer to jedyny przedstawiciel rodziny jeleniowatych, u którego poroże noszą zarówno samce jak i samice.

Przejdź do góry